Wat was er eerder, de kip of het ei?

Wat was er eerder, de kip of het ei?

Een vraag die menigeen zo nu en dan bezighoudt. Gaat deze vraag alleen op voor de kip en het ei of kun je deze vraag ook stellen bij andere onderwerpen? Ik stel me bij het onderzoeken van de oorzaak bij gedragsproblemen nogal eens de vraag: ”Wat was er eerder, het leerprobleem of het gedragsprobleem? Heeft dit kind problemen met het leren door een gedragsprobleem of gedragsproblemen door problemen met het leren?

Gedragsproblemen zorgen ervoor dat het kind niet oplet in de klas. Niet opletten betekent dat de stof niet wordt opgenomen. Als de stof niet wordt opgenomen, kent het kind de stof niet en gaat onvoldoendes halen. Het gedragsprobleem veroorzaakt een leerprobleem! Of toch niet? Leerproblemen zorgen ervoor dat het kind de stof niet begrijpt. Als de stof niet wordt begrepen, gaat het kind onvoldoendes halen. Het kind verliest de motivatie en gaat andere dingen doen tijdens de les. Het leerprobleem veroorzaakt een gedragsprobleem!

Veel kinderen die door leerproblemen een gedragsprobleem laten zien, zijn beelddenkers. Het onderwijs in Nederland is gericht op taal. De instructie wordt talig aangeboden. Kinderen die visueel leren, hebben hierdoor een groot probleem in het onderwijs. Zij denken niet in taal, maar in beelden. Zij begrijpen de instructie niet zo goed en kunnen de lesstof niet onthouden. Het gevolg hiervan is dat deze kinderen niet zo goed presteren als wordt verwacht.

De kinderen kunnen niet geconcentreerd luisteren naar de instructie van de leerkracht. Zij zijn tijdens het werken snel afgeleid en zijn constant in beweging. Veel leerkrachten zien dit gedrag als oorzaak van het leerprobleem. Dit is onterecht. De kinderen laten dit gedrag zien, omdat ze niets begrijpen van de instructie. Hierdoor dwalen ze weg in hun eigen gedachten. Ik vergelijk het altijd maar met het lezen van een boek. Als ik begin te lezen in een boek en het boek is voor mij op de juiste manier geschreven dan ben ik niet meer aan te roepen. Heb ik echter een boek dat voor mij niet op de juiste manier is geschreven dan kan ik nog geen bladzijde achter elkaar lezen zonder afgeleid te worden door alles wat er om mij heen gebeurt. Zo werkt dit ook voor de beelddenkers in de klas. Als de instructie niet op een manier die bij de beelddenker past wordt gegeven dan wordt de beelddenker door alles wat er om het kind heen gebeurt, afgeleid.

De kinderen kunnen niet presteren op het niveau dat bij hen past. Wanneer de lesstof wordt vertaald naar beelden, onthouden de kinderen de stof wel en presteren zij wel op hun niveau! Tijdens een korte training kunnen de kinderen leren hoe zij de talige informatie die de leerkracht geeft, om kunnen zetten in beelden. Zij leren hoe ze deze beelden op kunnen slaan in hun hoofd en hoe ze de opgeslagen beelden kunnen opzoeken als zij deze nodig hebben om opdrachten te maken. Deze techniek kan ook heel goed worden toegepast voor jongeren op het voortgezet onderwijs bij het leren van vreemde talen en vakken als geschiedenis, aardrijkskunde en wiskunde.

Het zou fantastisch zijn als het onderwijs niet alleen talig onderwijst, maar ook beeldend. We hoeven ons bij deze kinderen dan niet meer bezig te houden met de vraag: Wat was er eerder, de kip of het ei?